Families op Goeree

Gemeentearchief
HOME  |  Geschiedenis regio  |  Voorouderonderzoek  |  Families op Goeree

Families op Goeree



Theo Schelhaas was bij het Gemeentearchief om gegevens te zoeken over de families Hoogenraad, Zandijk en Ruijch.


 

Ambitieus


Theo Schelhaas heeft zich gezet aan een ambitieus project. Hij maakt een reconstructie van de familiebetrekkingen van alle bewoners van het eiland Goeree tussen 1500 en 1811.
 

Het eiland Goeree in 1635, detail van een kaart van Blaeu


Vroeger waren dat de gemeentes Ouddorp en Goedereede, sinds april dit jaar samengevoegd tot de gemeente Goeree-Overflakkee. Hij heeft nu ongeveer achthonderd genealogieën uitgezocht. Van de ene persoon weet hij heel weinig, over een ander wel dertig pagina's. Een miljoen gegevens staan er inmiddels in zijn database.

 
 

Jacobmijntjes


Hij is beland bij de laatste losse eindjes van zijn onderzoek. De personen die hij zoekt, hebben op de een of andere manier een relatie met Goes. Jacobmijntje Jans Gijsbrechts uit Ouddorp bijvoorbeeld. Zij trouwde met Claes Ruijch uit Goes, die een oliemolen had. Schelhaas is met name geïnteresseerd in de afwikkeling van hun nalatenschap.
 

Vermelding van familienaam Ruijch, 7 juni 1670.


Ook zoekt hij naar Mattheus Zandijk, ook wel gespeld als Sandijk of Zanddijk en varianten.
 

Vermelding van familienaam Sandijck, 28 augustus 1758.


Mattheus werd ca. 1759 geboren in Goes en trouwde toevallig ook met een Jacobmijntje van het eiland Goeree, dochter van Marcus Koole en Aartje Roos. Van hem zoekt hij of er iets over zijn doop bekend is.


 

Reisafstand


Hoe kwam het dat de Jacobmijntjes van het eiland Goeree kennis kregen aan mannen uit Goes? De reisafstand was voor die tijd, de tweede helft van de zeventiende eeuw, toch aanmerkelijk. Het antwoord is eenvoudig. Ze waren allen lid van de Doopsgezinde Gemeente en het was gebruikelijk dat er onderling getrouwd werd. Er vond uitwisseling plaats tussen de parochies in Goes, Ouddorp, Brouwershaven, Zierikzee, Dordrecht, Rotterdam en Spijkenisse.


 

Doop-, trouw- en begraafboeken
 

Verder was hij op zoek naar een zekere Speeljaart, geboren in Stavenisse en later koopman te Goes. In het Goese archief vond hij hem in een schepentrouwakte. De andere gezochte personen heeft hij nog niet gevonden. Eerst heeft hij vanzelfsprekend www.zeeuwengezocht.nl geraadpleegd, waarin de gegevens van de burgerlijke stand zijn opgenomen. Hij is nu aangewezen op de doop-, trouw- en begraafboeken van Goes. Die zijn helaas nog niet digitaal beschikbaar via de website, dat is lastig zoeken.

 
 

Werk en hobby 


Waarom is hij begonnen aan dit ambitieuze project? De moeder van Theo Schelhaas komt van het eiland Goeree en hij heeft belangstelling voor zijn voorouders. Je zou kunnen zeggen dat hij eerst van zijn hobby zijn werk heeft gemaakt en daarna, sinds zijn pensionering in 1999, weer van zijn werk zijn hobby. Schelhaas was namelijk gemeentearchivaris van Leiden van 1985 tot 1999. Daarvoor was hij directeur van het Centraal bureau voor Genealogie in Den Haag. Hij is jurist en doorliep daarnaast de Archiefschool.  


 

Boek en database
 

Hij is nu ongeveer 15 jaar bezig met zijn studie naar de bevolkingssamenstelling van het voormalige eiland Goeree. Vrijwel alle gegevens heeft hij, én, belangrijk, hij heeft voor ogen hoe het moet worden. Hij is op een kwart van de eindfase van het te publiceren boek. Als hij alle stambomen die hij heeft uitgezocht in boekvorm zou moeten verwerken, zouden het drie dikke boeken worden. Niet haalbaar dus. Daarom beperkt hij zich tot de leden van de stads- en ambachtsbesturen: baljuwen, schouten, burgemeesters en schepenen. Erg interessant, vindt hij, je ziet voor welke mensen een schepen in het stadje opgetreden heeft en dat zegt weer iets over de families.

Het boek wordt niet zomaar een verzameling stambomen, hoewel dat natuurlijk op zichzelf interessant is voor stamboomonderzoekers. Van de personen zoekt hij ook uit wat ze deden, waar ze woonden, hun welstand, hun relaties binnen en buiten de gemeenschap, hun herkomst. De genealogie vormt het raamwerk voor een uitgebreidere studie. Deze studie is prosopografisch, sociologisch, genealogisch, rechtshistorisch en geschiedkundig van aard, waarbij hij erg hecht aan verantwoording. Met een reconstructie van de totale bevolking van het eiland kunnen straks waarschijnlijk heel wat wetenschappers uit de voeten. 

Wat Schelhaas voor ogen staat, is iets zoals de in de vorige eeuw gepubliceerde vroedschappen van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Zierikzee, Dordrecht, Gouda en Leiden. Voor Zeeland valt nog te noemen De stadsregering van Tholen van A. Romeijn
Van kleinere gemeenschappen bestaan er niet zo veel volledige studies, dus in die zin zal het werk redelijk uniek zijn. Het is de bedoeling dat ook de rest van de gegevens over de families van het eiland voor iedereen beschikbaar komt. Waarschijnlijk via een database op een website.

September 2014