Dijkgraven Van Strien Wolphaartsdijk - Leven in de Gouden Eeuw

Gemeentearchief
HOME  |  Geschiedenis regio  |  Voorouderonderzoek  |  Dijkgraven Van Strien Wolphaartsdijk - Leven in de Gouden Eeuw

Dijkgraven Van Strien Wolphaartsdijk - Leven in de Gouden Eeuw

Veel voorouders en verwanten van Hans Lodder aan moederszijde waren dijkgraaf in Wolphaartsdijk. Hij was op bezoek om in overlopers te zoeken naar grondaankopen van een van hen, Jan Hendrikszn van Strien.


'Vragenbus'

Hans Lodder woont tegenwoordig in Zweden en combineert familiebezoek en archiefonderzoek. Hij begon in de jaren zeventig met genealogisch onderzoek. Destijds, zonder internet nog, een ander verhaal dan vandaag. Voor zijn werk kwam hij regelmatig in Zeeland en combineerde dat dan met archiefonderzoek. De belangstelling voor genealogie zat er al vroeg in bij hem. In de vierde klas van de lagere school, hij was tien, was er een onderwijzer die een 'vragenbus' (vergelijkbaar met een ideeënbus) in de klas gezet had. Daar mochten de kinderen, vragen in deponeren. Hij had toen de vraag gesteld: Waar komen onze achternamen vandaan? Wat de onderwijzer vervolgens vertelde over het ontstaan van naamgeving, over hoe de burgerlijke stand werkte enzovoort, is hem bijgebleven. 

Zijn onderzoek liep op een gegeven moment vast. Met de komst van internet pakte hij het weer op. Hij kwam een uitgebreide genealogie tegen van iemand die geparenteerd was aan de Van Striens. Zo kreeg hij heel wat kwartierstaten van zijn eigen familie cadeau en dit gaf hem de mogelijkheid om verder te zoeken. 


Stamvader

Zijn onderzoek gaat terug tot ongeveer 1600. De stamvader die hij gevonden heeft, is de landbouwer Cornelis van Strien, geboren 1601 en overleden 1673, vermoedelijk te Yerseke. Zijn zoon Hendrik Corneliszn van Strien, geboren omstreeks 1637 te Yerseke, was de eerste van deze familie die zich in 1670 als landbouwer vestigde te Wolphaartsdijk. Hij was schepen van Wolphaartsdijk en gezworene van de polder van Oud-Wolphaartsdijk tussen 1674 en 1685 en dijkgraaf van de Westerlandsepolder tot 1686. Hij wordt beschouwd als de stamvader van alle Van Striens, geboren of afkomstig van Wolphaartsdijk. In het archief van de gemeente Reimerswaal, waaronder Yerseke tegenwoordig valt, heeft hij overigens niets over Cornelis kunnen terugvinden. 


Dijkgraven

In rechte lijn van zijn afstamming komt Hans Lodder drie dijkgraven Van Strien tegen: Hendrik Corneliszn (*1637-†?) en J. Hendrikszn (*1657-†1731) van de Westerlandsepolder en Hendrik Janszn (*1686-†1754) van de Westkerkepolder.
 

De Westkerkepolder in 1699.


Daarnaast waren ze vaak ook schepen en gezworene. In andere takken van de familie zijn er zelfs nog meer dijkgraven te vinden. 


Erfelijk?

Deze Van Striens werden in een aantal gevallen dijkgraaf van vader op zoon. Dat riep bij Lodder de vraag op of het dijkgraafschap erfelijk was. Bestudering van het boek van J. van der Baan, 'Wolfaartsdijk geschetst als eiland en als ambachtsheerlijkheid, als burgerlijke en als kerkelijke gemeente (1866) leerde hem echter dat dit niet het geval is. Vervolgens is hij zich gaan verdiepen in de vraag hoe een dijkgraaf opgeleid werd. Zijn conclusie is dat de kennis vaak van vader op zoon overgedragen werd, en dat dit kon leiden tot dijkgraafschap van de zoon.

Dat de ambachstheer van Wolphaartsdijk, de Perponcher-Sedlnitsky, van wie de Van Striens pachters waren, invloed had op hun benoemingen is niet onwaarschijnlijk. Ook hij had belang bij een continuatie van een professioneel beheer van de dijken en de landbouwgronden.


Ondernemers

Het waren allemaal landbouwers, de Van Striens. De link met het dijkgraafschap is niet vreemd: een boer heeft belang bij het onderhoud van de dijk. Naar landbouw in Zeeland deed Lodder literatuuronderzoek. Wat hem boeit in de Van Striens, is dat het echte ondernemers waren, goed opgeleid.

Zij waren niet alleen pachters. Van een van hen, Jan Hendrikszn van Strien, is bekend dat hij in 1686, het jaar waarin hij dijkgraaf werd van de Westerlandsepolder, investeerde in landbouwgrond en in 1690 tevens in een boerderij. Waarom hij dat deed, wil hij graag weten.


Overlopers

Vandaag zoekt hij gegevens over deze Jan Hendrikszn van Strien (kleinzoon van Cornelis). In de rechterlijke archieven (Raze) op de website van het Gemeentearchief had hij ontdekt dat Jan Hendrikszn had geïnvesteerd in het westen en het zuidoosten van de Zuiderlandsepolder en eveneens in het noordoosten en het zuidwesten van de Oud Sabbingepolder. De vraag voor hem is nu: waar liggen deze percelen, gesitueerd naar vandaag? En bestaat die boerderij nog? In de overlopers probeert hij het antwoord te vinden.
 

Overloper (grondeigendomregister).
 

Vandaag heeft hij geen geluk, hij heeft geen puzzelstukjes kunnen vinden. De plaatsaanduidingen van percelen, zoals 'ten noorden van de kerk' en 'ten zuiden van des heeren weg' en namen van buren, leveren geen nieuwe informatie op.


Veldzicht

Terugkijkend op zijn onderzoeksresultaten tot nu toe, noemt Lodder als een van de mooiste ontdekkingen de ontmoeting met de broers David en Adrie van Strien. In 2015 heeft hij ze bezocht in boerderij Veldzicht, gelegen aan de naar de familie genoemde Van Strienweg in de Westkerkepolder. De boerderij uit 1700 was - en is - nog volledig authentiek. 

Boerderij Veldzicht aan de Van Strienweg (vroeger Westkerkepolderweg) in ca. 1988. Collectie Bitter-van Opstal.


David, inmiddels overleden, was toen rond de tachtig. Met zijn broer Adrie, die er nog steeds woont, schonk hij de boerderij aan stichting Zeeuws Landschap. 


Gouden Eeuw

Lodder is zelf de twaalfde generatie na stamvader Cornelis. Hij focust zich op de eerder genoemde drie generaties dijkgraven. Deze mensen leefden en werkten in een groot deel van de Gouden Eeuw. Het interessante aan genealogisch onderzoek is, zo vindt hij, niet de namen en de jaartallen, maar de personen in de tijd waarin ze leefden.

Lodder heeft geen plan om te publiceren, wel documenteert hij alles.


Juli 2018