Rechteloos waren ze

Gemeentearchief
HOME  |  Rubrieken  |  Verhalen  |  Goes N - Z  |  Rechteloos waren ze

Rechteloos waren ze

Door Allie Barth

  

Het beroep van dienstmeisje bestaat eigenlijk niet meer. Dat is misschien maar goed ook. Als er in vroeger tijden een beroep was, waarbij van rechten geen sprake was en het alleen maar om plichten ging, dan was het dat van de "meid." En of ze nu haar werkzaamheden op de boerderij verrichtte, of in de koopmanshuizen in de stad, dat maakte niet uit. Zwaar werk, de hele dag door, slecht betaald, soms alleen maar kost en inwoning. Heel vaak moesten zij dan ook nog beducht zijn voor het manvolk. Maar al te vaak waren ze lusthof voor de heer des huizes of oefenterrein voor de zoon. En als ze dan zwanger raakten, werden ze gedumpt, weggejaagd, of met schande overladen naar huis teruggezonden. De verwekker bleef doorgaans, niet altijd, buiten schot, zelfs al vertelde de dienstmeid in barensnood de naam van de verwekker. Sara Blaesse Kuijpers was in 1735 dienstmeid in het Oude Manhuis in Goes. Zij was ongehuwd en werd ervan beticht dat ze zwanger was geraakt, wat ze ten stelligste ontkende. Maar toen de baljuw opp 21 juni van dat jaar een onderzoek instelde op haar kamertje in dat huis, kwam er van onder het stro een babylijkje te voorschijn.

 

De te hulp ingeroepen artsen meenden, dat het doodgeboren zou kunnen zijn, maar anderzijds vertoonde het een aantal kwetsuren die de conclusie rechtvaardigden dat het kind direct na de geboorte was gedood. Sara was er niet en zo moesten de baljuw en zijn dienders op zoek naar de moeder. Een dag later vonden ze haar dood in de Westvest. Onderzoek van de artsen wees uit, dat zij kort tevoren een kind had gekregen. De baljuw stelde vast, dat ze was bevallen, het kind had gedood en daarna zichzelf van het leven had beroofd. Hij eiste van het gerecht, dat het dode lichaam op een horde ( latwerk dat over de grond gesleept werd) naar het galgenveld zou worden gebracht om daar in een mikke (een galg in de vorm van een gevorkte boomstam) te worden opgehangen, anderen ten voorbeeld. De familie vroeg om haar die schande te besparen en het lichaam een ordentelijke begrafenis te mogen geven. Het gerecht besloot, dat het lichaam op een horde naar het galgenveld moest worden gesleept, waar het in een open kist onder de galg mocht worden begraven. Aldus geschiedde. Van de verwekker geen spoor!