Onmin in de kerk

Gemeentearchief
HOME  |  Rubrieken  |  Verhalen  |  Wissenkerke  |  Onmin in de kerk

Onmin in de kerk

Door Allie Barth.

 

Eind jaren zestig van de negentiende eeuw kwam Klaas Kreulen in Wissenkerke aan om daar als predikant van de afgescheiden gemeente op te treden. Hij had al een bewogen geschiedenis achter de rug als herder en leraar in bijvoorbeeld Zuid-Holland en Zierikzee, waar hij ontslag als predikant had gekregen omdat hij de herderlijke zorg over welgevormde dames zodanig regelde dat deze na zijn bezoek volkomen tevreden hun dagelijkse werkzaamheden weer hervatten. Dat was zoals dat toen heette in strijd met het zevende gebod: gij zult niet echtbreken. Hoe hij exact in Wissenkerke terecht is gekomen weten we niet. Wel is bekend, dat er door zijn optreden ook daar moeilijkheden ontstonden die leidden tot een teloorgaan van die kerkelijke gemeente. Met enkele getrouwen zette hij iets van een kerkje door, maar ook daar ontstonden moeilijkheden en waar de man tenslotte gebleven is, is niet bekend. In 1874 liet hij de burgemeester proces-verbaal opmaken wegens smaad. Jannetje Boot, 28 jaar en huisvrouw van de winkelier Hendrik Nouse vertelde onwaarheden over hem. We kunnen het ons voorstellen. Er kwamen klanten in de winkel, waarmee de vrouw de nieuwtjes in het dorp besprak. Roddelen is dan niet ver weg. Jannetje vertelde aan de klanten dat zij in staat was om ervoor te zorgen dat de dominee zijn baantje zou kwijt kunnen raken, als zij dat wilde. Twee jaar geleden zou zij een verhouding met hem hebben gehad en daarmee zou zij hem kunnen maken en breken. Maar Kreulen was in de tegenaanval gegaan. Hij ontkende ten stelligste dat hij met Jannetje had geslapen. De burgemeester liet Jannetje bij zich komen en ondervroeg haar. En toen bleek, dat Jannetje zelf voor de roddel zorgde. Ze kon haar beschuldiging helemaal niet hard maken. Het werd de burgemeester die nog andere getuigen op liet draven al gauw duidelijk, dat roddel en achterklap in de kerkelijke gemeente van Kreulen aan de orde van de dag waren. Zijn vertrek nog in 1874 betekende de ondergang van zijn vrije gemeente.