Gekkenwerk

Gemeentearchief
HOME  |  Rubrieken  |  Verhalen  |  Wissenkerke  |  Gekkenwerk

Gekkenwerk

 Door Allie Barth

 

Begin februari 1872 kreeg de burgemeester van Wissenkerke een brief van de geneesheer-directeur van het krankzinnigengesticht St. Joris in Delft - ik gebruik gemakshalve maar even de termen van toen - waarin deze mededeelde, dat de uit Wissenkerke afkomstige Thomas van der Maas uit het gesticht was gevlucht. De burgemeester kreeg de brief toen Thomas al meer dan een week weg was. De man was in het schemerduister naar een portaal geslopen, had het daarbij aanwezige raam geforceerd en was daar doorheen gekropen. Sindsdien was hij spoorloos. De politie in Delft, Rotterdam en Den Haag was ingelicht, maar de vogel was gevlogen. Was Van der Maas soms naar zijn gezin in Wissenkerke gevlucht, was de vraag. Daar kon de burgemeester bevestigend op antwoorden. Dat bleek uit het onderzoek dat hij had ingesteld. Vrouw Van der Maas wist bovendien te vertellen, dat haar man was afgereisd naar de landbouwer Rokus Jeronimus in Aalsmeer. Hij wilde zich daar als knecht verhuren. De geneesheer directeur nam contact op met de burgemeester van Aalsmeer, die hem vertelde dat Van der Maas zich inderdaad bij die landbouwer bevond en zich oppassend gedroeg.

 

Nu vond de geneesheer ook dat het wel goed met de man ging. Van der Maas leed aan godsdienstwaanzin en achtte zichzelf een profeet, maar daar had hij de laatste tijd beduidend minder last van. Boer Jeronimus kon hem geen vast dienstverband bieden en daarom vond de geneesheer het goed om Van der Maas toestemming te geven voorlopig naar zijn gezin te gaan, mits het goed met hem bleef gaan. Die verklaring kwam er echter niet en daarom wilde de burgemeester van de gemeente Haarlemmermeer van de man af. Want stel je voor, dat Van der Maas in Aalsmeer weer last van zijn profetische gaven zou krijgen, dan moest hij voor rekening van Haarlemmermeer naar het gesticht. Hij had zijn veldwachter op Van der Maas afgestuurd om hem op te halen, maar Van der Maas was de velden ingevlucht toen hij de politieman zag. Die was oud en niet in staat om de vluchteling achter na te gaan. Daarom kwam er een verpleger van het gesticht uit Delft om Van der Maas daar weer heen te brengen. Die reageerde in eerste instantie met razernij, maar ging tenslotte toch mee terug naar het St. Jorisgesticht. Hoe men hem daar weer rustig en bedaard heeft gekregen, weten we niet, maar enkele weken later ging Van der Maas op proefverlof naar zijn vader en moeder in Wissenkerke. Hij beloofde de burgemeester om zich goed te zullen gedragen. We lezen er verder niets meer over in de archieven.