De school van Daan Bakker

Gemeentearchief
HOME  |  Rubrieken  |  Verhalen  |  's Gravenpolder  |  De school van Daan Bakker

De school van Daan Bakker

Door Allie Barth.

 

Daan Bakker wordt geboren op 3 februari 1821 in Hoek. Hij was, volgens eigen zeggen en schrijven, een bij uitstek stout en ondeugend kind en ongehoorzaam aan zijn ouders. Na zijn huwelijk woont hij enige tijd in Terneuzen. In 1846 koopt hij hofstede De Palmboom in 's-Gravenpolder. Daar bekleedt hij functies in de Hervormde Kerk totdat hij wordt bekeerd. In 1851 institueert Ledeboer een kleine kerkelijke gemeente bij hem op de hoeve. In 1865 wordt hij predikant van die gemeente, die in kerkelijk verband gaat leven met gelijkgestemde groepen en groepjes, die tenslotte, nadat Bakker ruzie krijgt met ds. Van Dijke, door het leven gaan als de Bakkeriaanse gemeenten. In 1864 richt hij de eerste christelijke school in 's-Gravenpolder op in navolging van vele Christelijke Gereformeerde Gemeenten in Zeeland. Het verschil is echter dit: de Christelijke Gereformeerde Gemeenten zijn veel groter dan zijn klein kerkje en het schooltje komt dan ook al snel in zwaar weer. Hij heeft een onderwijzer, C.W. Smit, die aan kinderen van drie gezinnen een vorm van huisonderwijs geeft. De man heeft nog niet de diploma's om als schoolhoofd door het leven te kunnen gaan. Die akte van bekwaamheid haalt hij pas in 1868. Bakker, een rijke boer, heeft al een schooltje gebouwd in 1864, maar dat staat voorlopig nog even leeg. Toch begint de school na een aarzelende start enigszins te bloeien. De helft van de leerlingen van de openbare lagere school gaat in 1868 naar de school van Bakker. Maar dan gaat er wat mis en helaas weten we niet wat. Op 1 mei 1870 vertrekt meester Smit plotseling. Pas op 11 november van dat jaar wordt de school weer geopend. Nu is die sluiting wel niet zo erg, want in de zomermaanden volgen maar weinig kinderen de lagere scholen in Zeeland. Vooral de kinderen van de landarbeiders, of die nu christelijk zijn of niet, moeten meewerken op het land om het schamele inkomen van de ouders wat aan te vullen. Als nieuwe onderwijzer treedt J.H. Welsch in 1870 op. Hij heeft dan 54 kinderen in de klas. Deze man vertrekt in 1872 naar Utrecht en blijkt grote moeite te hebben om bij het gemeentebestuur van 's-Gravenpolder een bewijs van goed gedrag te krijgen. Wat is er in die twee jaar gebeurd, is een vraag die we niet kunnen beantwoorden. Smit komt terug, maar het aantal kinderen daalt. Dat daalt nog verder wanneer wettelijk wordt vastgelegd, dat alleen kinderen die zijn inge-ent scholen mogen bezoeken. En daar zijn Bakker en de zijnen het helemaal niet mee is. Inenten om ziekten te voorkomen, achten zij in strijd met de Bijbel. Per 1 mei 1873 wordt de school daarom gesloten. Enkele kinderen gaan weer terug naar de openbare lagere school. Ongeveer 51 jongens en meisjes zijn niet gevaccineerd en mogen niet naar de openbare lagere school. Daarom wandelt Smit van het ene eind van 's-Gravenpolder naar het andere om deze kinderen in kleine groepjes huisonderwijs te geven. Smit begon met huisonderwijs en hij eindigt daarmee. Rond 1888 verlaat hij het dorp aan de Zwake. Aan het geven van christelijk onderwijs is een einde gekomen. In de jaren twintig van de vorige eeuw richt men vanuit de Gerefomeerde Gemeente een christelijke school op. Deze is wel levensvatbaar en bestaat tot op de dag van vandaag.