Onderzoek naar architect Jacobus (Ko) Koeman (1879-1978)

Gemeentearchief
HOME  |  Documenten  |  Onderzoek naar architect Jacobus (Ko) Koeman (1879-1978)

Onderzoek naar architect Jacobus (Ko) Koeman (1879-1978)

Een vrijwilliger van Het Nieuwe Instituut te Rotterdam doet onderzoek naar de architect Jacobus (Ko) Koeman. Koeman is bekend van onder meer het Haka-gebouw in Rotterdam.


Jacobus Koeman


Over Jacobus Koeman werd zijdelings gepubliceerd door Ingrid Ostermann in haar doctoraalscriptie (1997) voor Universität Hannover over H.F. Mertens (1885-1960), met wie J. Koeman samenwerkte voor HAKA in Rotterdam, Jutphaas en Hengelo en proefschrift (TU Delft; 2006), waarvan een handelsuitgave verscheen: Fabrikbau und Moderne in Deutschland und den Niederlanden der 1920er und 30er Jahre (Berlin: Gebr. Mann Verlag; 2010). Jacobus Koeman was vanaf 1918 (tenminste) tot en met 1944 firmant in de firma G.A. van der Wilde, samen met Willem Bergeren.


Wolphaartsdijk

Jacobus Koeman werd geboren in Wolphaartsdijk op 1 oktober 1879, als jongste kind van Pieternella van der Linde (1835-1881) en Iman Koeman (1832-1881). Het gezin woonde vanaf 1877 in de boerderij Oost Nieuwland aan de Kaaidijk 9. Iman Koeman pachtte de boerderij.

In 1881 overleden binnen vier maanden vier leden uit het gezin. Op 31 januari: Iman Koeman, 48 jaar. Op 14 maart: Geertruida, 11 jaar. Op 29 maart: Willem, 15 jaar en op 11 mei: Pieternella Koeman-van de Linde, 46 jaar. Zij zouden aan de gevolgen van tyfus zijn overleden. Er blijven zeven kinderen achter, waarvan de oudste, Pieter, 22 jaar en de jongste, Jacobus, 17 maanden is. Pieter zette samen met zijn broer Danker het bedrijf nog enkele jaren voort (informatie uit De Schalm 2005, Arjaan Katsman).

In inv.nr. 1513, bevolkingsregister Wolphaartsdijk 1890 is Koeman te vinden als neef inwonend bij Maria van de Linde, dochter van de oude schoolmeester, met haar man Jacob van Strien (blz. 155 van het register, adres A28).

Na de lagere school ging Jacobus Koeman naar de Ambachtsschool in Goes; hij liep daarvoor elke schooldag van Wolphaartsdijk naar Goes heen en weer. Zijn schooltijd in Goes van is via toenmalige Zeeuwse kranten (Krantenbank) betrekkelijk gedetailleerd te volgen:  in de periode 1895 t/m 1898 wint hij diverse prijzen voor timmeren.


Westwal Goes ca. 1890. Links gedeeltelijk zichtbaar de Ambachtsschool.


Naar Rotterdam

Koeman vertrok uit Wolphaartsdijk op 3 augustus 1898 naar Dordrecht. In 1900 ging hij in Rotterdam (avond)onderwijs volgen aan de Academie van Beeldende Kunsten en Technische Wetenschappen, in het cursusjaar 1900-1901. Hij startte bij de Afdeeling Technische Wetenschappen van de Academie in de 4e Klasse; hij zal dit te danken hebben gehad aan zijn vooropleiding bij de Ambachtsschool in Goes. Koeman heeft het (avond)onderwijs aan de Academie verder gevolgd in de cursusjaren 1901-1902 en 1902-1903; in 1903 ontving hij het Afscheidsdiploma in de Afdeeling Bouwkunst en Werktuigkunde. Koeman kreeg hierbij een zilveren medaille uitgereikt voor zijn eindwerk.
 


In de jury zat o.a. de Rotterdamse architect J. Verheul Dzn (1860-1948). Later is Koeman bij het bureau van Verheul in dienst geweest.


Oproep

Er zijn aanwijzingen dat Koeman en Verheul elkaar in Zeeland al kenden. Verheul was bij veel kerkrestauraties en -bouw in en rond Goes betrokken. Het zou kunnen dat Verheul de talentvolle Koeman bij een van zijn kerkprojecten heeft ontmoet en hem toen heeft gestimuleerd om naar Rotterdam te komen. Daarop richt zich nu het onderzoek.

Heeft u gegevens over contacten tussen Jacobus Koeman en Jan Verheul Dirkszoon in Zeeland? Dat kan geweest zijn in de jaren 1894 t/m 1898.

Schrijft u s.v.p. een e-mail naar Frank de Klerk, f.de.klerk@goes.nl.

Foto's: uit privébezit, mw. M. Koeman


December 2018