Archief Stad en gemeente Goes

HOME  |  Archieven/collecties  |  Archief Stad en gemeente Goes

Archief Stad en gemeente Goes

Tekening van stadhuis op Grote Markt circa 1743

Het Stadhuis op de Grote markt in Goes ca. 1743. Tekening door Cornelis Pronk, collectie Adrie Verburg.


Archief stad en gemeente Goes, 1449-1970

Goes heeft een prachtig oud archief. De oudste stukken dateren van 1449. Helaas is uit de vroegste periode veel verloren gegaan. Zestiende-eeuwse afschriften brengen nog stukken aan het licht uit de dertiende eeuw. Uniek in het archief zijn de zogenaamde voorbodenboeken waarin de stedelijke verordeningen werden opgeschreven, naast lijsten van poorters en besluiten van het gerecht van Goes. Deze voorbodenboeken vangen aan in de vijftiende eeuw. Uit andere bronnen weten we dat er nog minstens één ouder exemplaar moet zijn geweest.

De notulen van de bijeenkomsten van het stadsbestuur vangen aan in 1594. Tot 1970 is een ononderbroken reeks van deze verslagen voor de onderzoeker beschikbaar. Ook de verzameling verslagen van de vergaderingen van burgemeester en wethouders is compleet.

Het archief bevat correspondentie vanuit de zestiende eeuw. Vooral de negentiende-eeuwse brieven zijn zeer zorgvuldig door de secretarissen beschreven en bewaard. En dat doen we nu nog. Bewaarde men de correspondentie aanvankelijk in chronologische series, tijdens de Eerste Wereldoorlog nam men een aanvang met rubrieks- en zaaksgewijze ordening. Uit de periode 1920 - 1970 zijn wel de voor vernietiging in aanmerking komende stukken verwijderd.

Verslagen en notulen zijn een onmisbare bron voor de geschiedschrijver en de genealoog. Maar ook de jaarlijkse rekeningen van inkomsten en uitgaven bevatten veel gegevens over de stad, de openbare werken, de gebouwen en de watergangen. Wilt u bijvoorbeeld weten hoe duur het bezoek van Willem IV aan Goes in 1747 is geweest, dan heeft u ook de stadsrekening nodig.

Het archief bevat gegevens over talloze onderwerpen van studie. De stukken zijn vastgelegd in inventarissen, die rubrieksgewijs zijn ingedeeld. Van Openbare Orde tot Militaire Zaken en Justitie toe. Voor de indeling van de inventarissen is gebruik gemaakt van de onderwerpenindeling zoals die voorkomt in de Basis Archief Code van de Vereniging van Nederlandse gemeenten.

De inventarissen beginnen met een inleiding over de geschiedenis van de stad en haar bestuur, waarna de hiervoor vermelde indeling wordt gevolgd. Er is dus sprake van standaardisatie, wat het zoeken vergemakkelijkt. De archieven geven op hun eigen wijze een beeld van het dagelijks leven in Goes.   

Uit de tijd van de Tachtigjarige Opstand is de correspondentie van een aantal jaren door vrijwilligers getranscribeerd. Op deze transcripties zijn door hen naam- en plaatsindexen gemaakt. Van deze Opstand krijgt de lezer waarschijnlijk een heel ander beeld dan hij of zij eerder had. Om deze Opstand te bekostigen moesten allerlei belastingmaatregelen worden genomen. Bijzonder was de grote betalingsachterstand die steeds optrad. Hoewel het historisch belang hierin de boventoon voert, komt ook de genealoog aan zijn trekken.